Schema JSON-LD, web sayfalarınızdaki içeriği arama motorlarına anlamlı ve düzenli bir biçimde açıklamak için kullandığınız yapılandırılmış veri formatıdır. İki bileşenden oluşur: Schema.org (evrensel sözlük) ve JSON-LD (veri formatı). Bu rehberde her ikisinin ne olduğunu, diğer formatlardan farkını ve temel kullanımını öğreneceksiniz.
Schema.org Nedir?
Schema.org, Google, Microsoft, Yahoo ve Yandex tarafından ortaklaşa geliştirilen bir sözlüktür. Web sayfalarındaki bilgileri (kitap, ürün, organizasyon, makale, SSS vb.) standart bir dilde tanımlamanızı sağlar. Örneğin bir restoranın adresini, bir makalenin yazarını veya bir SSS sayfasındaki soru-cevapları, arama motorlarının anlayacağı yapıda etiketleyebilirsiniz. Bu sayede arama motorları sayfanızı daha iyi yorumlayabilir—ancak zengin sonuç (rich result) gösterme kararı tamamen arama motoruna aittir; garanti edilmez.
JSON-LD Formatı Nedir?
JSON-LD (JavaScript Object Notation for Linked Data), Schema.org sözlüğündeki türleri ve özellikleri JSON formatında ifade eden bir yapıdır. HTML'inizin içinde, ayrı bir <script type="application/ld+json"> bloğu içinde tutulur. Sayfanın görsel tasarımını bozmadan, HTML etiketlerine gömmeden, sadece veri olarak sunulur. Bu da hem insanlar hem de arama motorları için net bir ayrım sağlar.
JSON-LD, Microdata ve RDFa Farkları
Yapılandırılmış veriyi sunmanın üç yaygın yolu vardır: JSON-LD, Microdata ve RDFa. JSON-LD, veriyi HTML'den tamamen ayrı bir blokta tutar; sayfa yapısını değiştirmez. Microdata ve RDFa ise HTML öğelerine itemscope, itemprop gibi attribute'lar ekleyerek veriyi doğrudan HTML'e gömerek çalışır. Bu yaklaşım, mevcut HTML'i bozabilir ve bakımı zorlaştırabilir. Google dokümantasyonunda JSON-LD tercih edilir; çünkü uygulaması daha basit, hata yapma ihtimali daha düşüktür ve ayrı bir script bloğunda olduğu için CMS veya dinamik içerik yönetiminde de kolayca entegre edilebilir.
Google Neden JSON-LD Öneriyor?
Google, yapılandırılmış veri dokümantasyonunda JSON-LD kullanımını önerir. Temel nedenleri: HTML'i bozmadan eklenebilmesi, kolay kopyala-yapıştır ve test edilebilirlik, birden fazla şema bloğunun aynı sayfada sorunsuz bir arada bulunabilmesi. Ayrıca JSON-LD, Google'ın bazı özellikleri (örneğin dinamik içerikle yüklenen SSS blokları) için daha esnek bir altyapı sunar.
Temel JSON-LD Yapısı ve Örnek Kod
Her JSON-LD bloğu genellikle @context ve @type ile başlar. @context, Schema.org sözlüğünü referans verir; @type ise tanımladığınız öğenin türünü belirtir (örneğin Organization, Article, FAQPage). Aşağıda basit bir Organization örneği verilmiştir:
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": "Organization",
"name": "Örnek Şirket",
"url": "https://www.ornek.com",
"description": "Örnek şirket açıklaması."
}Bu kodu sayfanızın <head> veya <body> bölümüne aşağıdaki şekilde ekleyebilirsiniz:
<script type="application/ld+json">
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": "Organization",
"name": "Örnek Şirket",
"url": "https://www.ornek.com"
}
</script>SEO Açısından Faydalar
Yapılandırılmış veri doğrudan bir sıralama faktörü değildir; yani tek başına sıralamanızı yükseltmez. Ancak arama sonuçlarında zengin snippet'ler (açılır sorular, yıldız puanları, tarih ve yazar bilgisi vb.) gösterme imkânı sağlar. Bu da tıklanma oranını (CTR) artırabilir. Ayrıca arama motorları sayfanızı daha iyi anladığı için indeksleme kalitesi iyileşebilir. Önemli olan, zengin sonuçların her durumda görüneceğinin garanti edilmediğini bilmektir—Google uygun gördüğü sayfalarda gösterir.
Arama Motorları Yapılandırılmış Veriyi Nasıl Kullanır?
Arama motorları, sayfanızı taradığında application/ld+json script bloklarını okur ve içeriği schema.org türleriyle eşleştirir. Bu bilgiyi indeksleme sırasında kullanır; bazı sayfalarda zengin sonuçları göstermek için değerlendirebilir. Veri hatalı, eksik veya sayfa içeriğiyle uyumsuzsa görmezden gelebilir veya uyarı üretebilir. Bu nedenle oluşturduğunuz JSON-LD kodunu Google'ın Rich Results Test veya Schema.org Validator ile kontrol etmeniz önerilir.
Sonuç ve Sıradaki Adım
Schema JSON-LD, Schema.org sözlüğü ve JSON-LD formatının birleşimidir. Google tarafından önerilen bu yöntem, HTML'inizi bozmadan yapılandırılmış veri eklemenizi sağlar. Zengin sonuçlar garanti olmasa da, doğru kullanıldığında arama performansınıza katkıda bulunabilir. FAQPage, Article veya LocalBusiness gibi belirli şema türlerini oluşturmak için Schema JSON-LD Oluşturucu aracımızı kullanabilirsiniz.